Narodowo-Kulturalne Centrum „Dom Polski” powstało wiosną 21 kwietnia 1992 roku z inicjatywy członków założycieli: Witalego Malarewicza, Jana Jankowskiego, Walerego Kołodzieja, Witalego Dziatłowa, Wiktora Sadowskiego. Początkowo organizacja liczyła 100 członków. W maju owego roku w Moskwie odbył się I Kongres Polaków w Rosji, w którym wzięła udział delegacja z Saratowa. Głównym celem organizacji była integracja saratowskich Polaków w zwarte środowisko, zdolne sprzyjać powiększaniu ich kulturalnego i materialnego dorobku. W owym czasie Polacy, mieszkający w Rosji, pozbawieni zostali instytucjonalnego wsparcia. Przestało funkcjonować Towarzystwo Przyjaźni Polsko-Radzieckiej, które do tej pory miało monopol na kontakty rosyjsko-polskie. Powstała ogromna potrzeba stworzenia stowarzyszenia, pomagającego Polakom w kontaktach z Krajem, w spotkaniach z kulturą, nauką i ekonomiką polską.  Oglądaj →

      Z czasem pojawiły się nowe, ważne cele. Jednym z nich było nauczanie języka polskiego. Aż 95% dorosłych członków organizacji nie znało swego ojczystego języka. W tym celu podjęto współpracę z Uniwersytetem Saratowskim, gdzie na wydziale humanistycznym, wykładany był język polski. Kursy językowe odbywają się od 1994 roku. Początkowo organizowane były w prywatnych mieszkaniach, potem w jednej z sal uniwersytetu. Kolejnym celem organizacji była popularyzacja (nie tylko wśród członków) polskiej kultury. Dla Polaków zamieszkałych w Saratowie, najważniejsze stało się odrodzenie i kultywowanie polskich tradycji w ich domach. Ważną rolę odegrał tu Kościół Katolicki i miejscowy proboszcz o. Roman Rzepecki. To dzięki niemu, wielu z członków organizacji mogło po raz pierwszy od kilkudziesięciu lat, uczestniczyć w tradycyjnej wieczerzy wigilijnej. Dzięki organizacji, Polacy mogli nie tylko wspólnie obchodzić polskie święta, ale także pokazać kulturę polską na zewnątrz. Niemalże od początku N.K.C. Dom Polski prowadziło amatorską działalność artystyczną.

      W maju 1994 roku „Polski Dom” zorganizował prezentację, na którą byli zaproszeni Konsul Generalny RP w Moskwie, przedstawiciele mniejszości narodowych zamieszkujących obwód Saratowski, delegacje wszystkich wyznań religijnych, a także przedstawiciele miejscowych władz.  Oglądaj →

      Dzięki Senatowi RP, zgodnie z programami Stowarzyszenia Wspólnota Polska i Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie przy pomocy Konsulatu Generalnego w Moskwie, osobistym zaangażowaniu pani Haliny Romanowej - Prezesa "Kongresu Polaków w Rosji" od 1995 roku nasze dzieci wyjeżdżają na kolonie letnie do Polski.

      Od 1996 do 1998 roku istniał dziecięcy zespół wokalny «Dzwoneczki», został ponownie reaktywowany w 2001 roku. 24 kwietnia 2003 roku zespół został zwycięzcą konkursu «Gwiezdny deszcz», a 29 kwietnia 2003 roku otrzymał Dyplom 1 stopnia w miejskim konkursie «Gwiezdny deszcz». Oglądaj →

      W styczniu 1999 roku został założony żeński zespół chóralny «Saratowska Polonia». Jego zalążkiem był chór kościelny kościoła katolickiego w Saratowie. Chór występuje na najrozmaitszych uroczystościach, koncertach poświęconych kulturom mniejszości narodowych w Rosji, dwukrotnie uczestniczył w festiwalach chórów polonijnych w Koszalinie. Członkiniami chóru są studentki i absolwentki Konserwatorium Saratowskiego, ich występy są bardzo wysoko oceniane. Kierowniczka chóru - Małgorzata Głazunowa. Oglądaj →

      Ze środków przekazanych przez Stowarzyszenie „Wspólnota Polska” i Fundację „Pomoc Polakom na Wschodzie” od maja 1999 roku wydawaliśmy w języku polskim i rosyjskim biuletyn informacyjny „Polska”. Oglądaj →

      Nasza organizacja bierze udział w przygotowaniu wszystkich imprez polonijnych w regionie. W maju 1999 roku odbyły się w Saratowie „Dni Polskiej Kultury i Ekonomiki”. Oglądaj →
Na zaproszenie Gubernatora D.F.Ajackowa do Saratowa przybyli Nadzwyczajny i Pełnomocny Ambasador RP w Rosji Pan Andrzej Załucki, pracownicy Ambasady RP i Konsulatu RP w Moskwie, pracownicy BRH oraz znana polska pianistka Pani Joanna Ławrynowicz. W ramach „DPKiE” odbyło się szereg imprez: spotkanie z Polakami-weteranami II Wojny Światowej, pokaz polskich filmów w kinie „Pobieda”, koncert Joanny Ławrynowicz, odsłonięcie tablicy pamiątkowej poświęconej zasłużonemu Polakowi, założycielowi saratowskiego konserwatorium, Stanisławowi Eisnerowi.

      Od 2000 roku w ciągu wielu lat w Saratowie wykładali nauczyciele języka polskiego z Kraju - panie Magdalena Szeląg i Bożena Antczak, pan Grzegorz Bednarek. Nauczyciele są kierowani do pracy za granicą przez Centralny Ośrodek Doskonalenia Nauczycieli w Warszawie. Do Saratowa przyjeżdżają na zaproszenie kilku instytucji: N.K.C. Dom Polski, Gimnazjum nr 1 i Uniwersytetu Państwowego Saratowskiego. Nauczyciele z Polski prowadzili zajęcia dydaktyczne w zapraszających go jednostkach, a także czynny udział w życiu miejscowej Polonii. Dla wielu z miejscowych Polaków byli on jedynymi znanymi rodakami z Kraju.

      W sierpniu 2000 roku, na zaproszenie Marszałka Województwa Podkarpackiego grupa młodzieży odpoczywała w polskim mieście Rzeszów.

      Od grudnia 2000 roku „Polski Dom” stałe organizuje wystawy dziecięcych rysunków na tematy Bożonarodzeniowe i Wielkanocne. Na pierwszą wystawę przybył Pan Adam Perłowski Konsul RP w Moskwie.

      Od 2001 roku przez bez mała dwa lata w lokalnym radiu „Radio -S Saratów” była prowadzona cotygodniowa audycja, tematem której była polska muzyka rozrywkowa, kultura i ekonomika. Program miał tytuł „Gramofon” i cieszył się popularnością wśród Saratowian. Autorem była Natalia Głazunowa.

      Od 2002 do 2007 roku NKC „Dom Polski” zorganizował 5 Festiwali piosenki polskiej „Polska w sercu”. Pierwszy z nich odbył się w listopadzie 2002 roku w Miejskim Centrum Kultur Narodowych w Saratowie. Na pierwszy festiwal przebyła Konsuł RP w Moskwie pani Wioletta Sobierańska. Kolejny festiwal zorganizowano 14 grudnia 2003 r. W imprezie uczestniczyły zespoły amatorskie, dziecięce i „dorosłe”, reprezentujące saratowskie szkoły, domy kultury i organizacje mniejszości narodowych. Oglądaj →
Repertuar stanowiły polskie pieśni narodowe, kolędy i piosenki popularne. Jurorzy podkreślali wysoki poziom występów, wzmianka o imprezie ukazała się w miejscowej niemieckiej gazecie „Wolgazeitung”. Mimo, że nagrody nie były bardzo cenne, do udziału w konkursie zgłosiło się ponad 150 osób. Jest to niewątpliwie największa impreza tego typu w regionie. Łącznie w festiwalach uczestniczyło ponad 500 amatorskich artystów różnych narodowości, którzy śpiewali w języku polskim. Oglądaj →

      W 90-lecie odzyskania niepodległości przez Polskę, przez Saratowską Regionalną Organizację Społeczną «Narodowo-Kulturalne Centrum „Polonia” został zorganizowany koncert. Oglądaj →

      20 marca 2011 roku w Miejskim Centrum Kultur Narodowych w Saratowie odbył się Festiwal pamięci Anny German “Czekajcie na wiosnę”. Organizatorem festiwalu była Saratowska Regionalna Organizacja Społeczna Polski Narodowo-Kulturalne Centrum „Polonia” wspólnie z Centrum kultur narodowych, przy wsparciu Fundacji “Pomoc Polakom na Wschodzie” w Warszawie. Oglądaj →

      Członkowie SROS „PNKC „Polonia” uczestniczą w imprezach przygotowywanych przez inne mniejszości narodowe. Nasza organizacja jest jedną z 30 rozmaitych stowarzyszeń, które w Saratowie i okolicach skupiają ludzi różnych narodowości. Stało się już tradycją, że na naszych świętach pojawiają się Kazachowie, Ormianie, Azerowie, Ukraińcy, Niemcy, Tatarzy, Żydzi, a my z kolei gościmy u nich. Oglądaj →

      Na dzień dzisiejszy do organizacji należy ponad 160 członków – Polaków i osób pochodzenia polskiego. Zgodnie z danymi ostatniego spisu ludności w Obwodzie Saratowskim o przynależności do narodu polskiego zgłosiło 1183 osoby (zgodnie z nieoficjalnymi danymi – od 14 do 40 tys. osób). Są to przede wszystkim naukowcy, pracownicy związani z kulturą i edukacją, biznesmeni. NKC „Dom Polski” w Saratowie był jedenym z założycieli Federalnej Polskiej Narodowo-Kulturalnej Autonomii "Kongresu Polaków w Rosji", który był założony w maju 1992 roku. Do dnia dzisiejszego jest jego aktywnym członkiem. Od 2006 roku mamy nazwę "Saratowska Regionalna Organizacja Społeczna Narodowo-Kulturalne Centrum „Dom Polski”. Od 2007 roku – Saratowska Regionalna Organizacja Społeczna Narodowo-Kulturalne Centrum „Polonia". Od roku 2018 wchodzi w Związek organizacji polskich „Jedność”.


Wywiad z Panem Janem Jankowskim: Polonia Saratowska 1992-2017 - historia, legendy, wydarzenia. Pierwsza część.